Gromada: Copepoda H. Milne-Edwards, 1840 / widłonogi
Podtyp: Crustacea / skorupiaki
Typ: Arthropoda / stawonogi
Gromada niewielkich skorupiaków (poza formami pasożytniczymi osiągającymi nawet 25 cm długości), występujących w wodach słodkich i morskich. Ciało widłonogów zbudowane jest z 16 segmentów, zaopatrzone w dwie pary czułek. Czułki pierwszej pary są dłuższe i pełnią funkcje motoryczne. Na głowotułowiu znajduje się pojedyncze oko naupilusowe.
Liczbę gatunków widłonogów, zgrupowanych w dziesięciu rzędach, szacuje się na 7000 – 12000. Wśród Copepoda występują gatunki roślinożerne, drapieżne (w tym kanibalistyczne), wszystko i detrytusożerne. Liczne widłonogi to pasożyty, często o znacznie zmienionej, w stosunku do ogólnego planu budowy, morfologii.
Dawniej były zaliczane w randze podgromady do gromady Maxillopoda, w której najnowsze badania nie wykazały pokrewieństwa pomiędzy poszczególnymi podgromadami.
Charakterystyczne, znane z lekcji biologii, widłonogi należą do rzędu Cyclopoida. Posiadają wyraźnie oddzielony od stosunkowo krótkiego głowotułowia długi i wąski odwłok, czułki pierwszej pary są krótkie i składają się 8-17 członów. Po bokach odwłoku samic znajdują się duże, wyraźnie widoczne worki jajowe. W Polsce występują liczne gatunki z rodzajów Eucyclops, Macrocyclops, Mesocyclops, Acanthocyclops, Cyclops (wszystkie z rodziny Cyclopidae).
Błaszak, C. (2013). Zoologia. T. 2, Stawonogi. Cz. 1, Szczękoczułkopodobne, skorupiaki (Wyd. 1-1 dodr). Wydawnictwo Naukowe PWN.
