Jezioro w Nowej Zelandii, na wschód o Wellington. Otoczone przez mokradła, znajduje się na poziomie oceanu i posiada z nim dobre połączenie jak również z okolicznymi rzekami i strumieniami górskimi, co zapewnia dużą bioróżnorodność. Jest największym jeziorem w Wairarapa Moana – systemie połączonych ze sobą zbiorników wodnych w dolnym biegu rzeki Ruamahanga, która do 1968 roku przepływała przez jezioro – dziś omija je poprzez przekop, który spowodował obniżenie poziomu wody i spadek liczebności wielu gatunków ryb. Obecnie ma powierzchnię 79 km2 (historycznie było to 107 do 210km2 podczas powodzi) i głębokość do 2,5 metra. Od 2020 roku jest wpisane na listę konwencji ramsarskiej.
Pierwsze osadnictwo maoryskie pojawiło się nad brzegami jeziora na początku XIV wieku. Europejskie osadnictwo rozpoczęło się pod koniec XIX wieku i wraz z nim zniwelowano wahania poziomu wody spowodowane sezonowym odcinaniem odpływu do oceanu. Rozwój rolnictwa spowodował spływanie do jeziora większej ilości osadów i nawozów.
Zobacz także:
www.waiwetlands.org.nz
Organizmy występujące w jeziorze Wairarapa z podziałem taksonomicznym. Gatunki obce, gatunki morskie wpływające do jeziora oraz gatunki wymarłe wyróżnione są kolorowym tłem.
królestwo (regnum): Animalia / zwierzęta
typ (phylum): Mollusca / mięczaki
gromada (classis): Bivalvia / małże
rząd (ōrdō): Unionoida
rodzina (familia): Unionidae / skójkowate
Echyridella menziesii / (Kākahi)
gromada (classis): Gastropoda / ślimaki
rząd (ōrdō): Basommatophora / nasadooczne
rodzina (familia): Lymnaeidae / błotniarkowate
Austropeplea tomentosa
typ (phylum): Arthropoda / stawonogi
gromada (classis): Malacostraca / pancerzowce
rząd (ōrdō): Decapoda / dziesięcionogi
infrarząd: rakowce
rodzina (familia): Parastacidae
Paranephrops planifrons / (kōura)
gromada (classis): Maxillopoda
Copepoda / widłonogi
rząd (ōrdō): Calanoida
rodzina (familia): Centropagidae
Boeckella hamata
typ (phylum): Chordata / strunowce
gromada (classis): Petromyzontida / minogi
rząd (ōrdō): Petromyzontiformes / minogokształtne
rodzina (familia): Geotriidae
Geotria australis / minóg południowy
gromada (classis): Actinopterygii / promieniopłetwe
Teleostei / doskonałokostne
rząd (ōrdō): Gobiiformes / babkokształtne (dawniej część rzędu okoniokształtnych)
rodzina (familia): Eleotridae / eleotrowate (śpioszkowate)
Gobiomorphus cotidianus / (common bully)
Gobiomorphus huttoni / (redfin bully)
Gobiomorphus gobioides / (giant bully)
rząd (ōrdō): Trachiniformes / ostroszowce
rodzina (familia): Cheimarrichthyidae
Cheimarrichthys fosteri / (torrentfish)
rodzina (familia): Uranoscopidae / skaberowate
Genyagnus monopterygius / (spotted stargazer)
rząd (ōrdō): Perciformes / okoniokształtne
rodzina (familia): Arripidae / aripisowate
Arripis trutta / aripis, łosoś australijski
rodzina (familia): Percidae / okoniowate
Perca fluviatilis / okoń pospolity
rząd (ōrdō): Osmeriformes / stynkokształtne
rodzina (familia): Galaxiidae / galaksowate
Galaxias maculatus / galaks złoty
Galaxias fasciatus / (banded kōkopu)
Galaxias argenteus / (giant kōkopu)
Galaxias brevipinnis / (climbing galaxias, kōaro)
Neochanna apoda / (brown mudfish)
rodzina (familia): Retropinnidae / rakietniczkowate
†Prototroctes oxyrhynchus (New Zealand grayling)
Retropinna retropinna / (New Zealand smelt)
rząd (ōrdō): Anguilliformes / węgorzokształtne
rodzina (familia): Anguillidae / węgorzowate
Anguilla dieffenbachii / (longfin eel)
Anguilla australis / (shortfin eel)
rząd (ōrdō): Pleuronectiformes / flądrokształtne
rodzina (familia): Rhombosoleidae
Rhombosolea retiaria / (black flounder)
Rhombosolea leporina / (yellowbelly flounder)
rząd (ōrdō): Blenniiformes
rodzina (familia): Tripterygiidae
Forsterygion nigripenne / (estuarine triplefin)
rząd (ōrdō): Cypriniformes / karpiokształtne
rodzina (familia): Cyprinidae / karpiowate
Tinca tinca / lin
Scardinius erythrophthalmus / wzdręga
Carassius auratus / karaś chiński (złota rybka)
rząd (ōrdō): Salmoniformes / łososiokształtne
rodzina (familia): Salmonidae / łososiowate
Salmo trutta / troć
Oncorhynchus tshawytscha / czawycza
rząd (ōrdō): Mugiliformes / Mugilokształtne, cefalokształtne
rodzina (familia): Mugilidae / mugilowate
Aldrichetta forsteri / aldrycheta
Mugil cephalus / cefal
królestwo (regnum): Archaeplastida (dawniej Plantae) / rośliny
gromada (divisio): Marchantiophyta / wątrobowce
klasa (classis): Marchantiopsida / porostnicowe
rząd (ordo): Marchantiales / prostnicowce
rodzina (familia): Ricciaceae / wgłębkowate
Ricciocarpos natans / wgłębik pływający
gromada (divisio): Tracheophyta / rośliny naczyniowe
klasa (classis): Magnoliopsida (okrytonasienne)
rząd (ordo): Alismatales / żabieńcowce
rodzina (familia): Hydrocharitaceae / żabiściekowate
Lagarosiphon major / lagarosyfon wielki
rodzina (familia): Potamogetonaceae / rdestnicowate
Zannichellia palustris / zamętnica błotna
Potamogeton crispus / rdestnica kędzierzawa
rząd (ordo): Ceratophyllales / rogatkowce
rodzina (familia): Ceratophyllaceae / rogatkowate
Ceratophyllum demersum / rogatek sztywny